DORADZTWO ZAWODOWE
Szkoła Podstawowa im. św. Jana Pawła II w Wieliczkach
Program realizacji doradztwa zawodowego w roku szkolnym 2026/27
Program opracowano na podstawie:
Rozporządzenia MEN z dnia 12 lutego 2019 r. w sprawie doradztwa zawodowego.
Rozporządzenia Ministra Edukacji z dnia 20 stycznia 2026 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie doradztwa zawodowego.
Głównym celem programu doradztwa zawodowego jest przygotowanie uczniów do świadomego poznawania własnych możliwości, planowania ścieżki edukacyjnej i zawodowej oraz podejmowania odpowiedzialnych decyzji dotyczących przyszłości.
Program doradztwa zawodowego służy:
- Poznawaniu własnych zainteresowań, uzdolnień, mocnych stron i predyspozycji.
- Rozwijaniu pozytywnej i realistycznej samooceny.
- Poznawaniu zawodów, świata pracy i współczesnego rynku pracy.
- Poznawaniu możliwości kształcenia i dalszej edukacji.
- Rozwijaniu umiejętności planowania własnej ścieżki edukacyjnej i zawodowej.
- Kształtowaniu umiejętności podejmowania świadomych decyzji dotyczących dalszej edukacji i wyboru zawodu.
- Rozwijaniu kompetencji potrzebnych w życiu edukacyjnym i zawodowym, w tym cyfrowych i społecznych.
- Kształtowaniu otwartości na zmiany, nowe technologie i ideę uczenia się przez całe życie.
- Przygotowaniu uczniów klas VIII do wyboru szkoły ponadpodstawowej i dalszej drogi kształcenia.
Treści programowe do realizacji w klasach I–III
1. Poznanie siebie
Uczeń:
- opisuje swoje zainteresowania;
- określa sposoby rozwijania zainteresowań;
- prezentuje swoje zainteresowania innym;
- podaje przykłady różnych zainteresowań;
- wskazuje swoje mocne strony;
- podejmuje działania i analizuje ich efekty.
2. Świat zawodów i rynek pracy
Uczeń:
- poznaje zawody wykonywane przez osoby ze swojego bliższego i dalszego otoczenia;
- opisuje podstawowe zadania charakterystyczne dla różnych zawodów;
- wyjaśnia, czym jest praca;
- dostrzega znaczenie pracy w życiu człowieka;
- poznaje znaczenie różnych zawodów dla funkcjonowania społeczeństwa;
- dostrzega znaczenie zainteresowań i zdolności w wykonywaniu pracy;
- poznaje narzędzia wykorzystywane w różnych zawodach.
3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie
Uczeń:
- uzasadnia potrzebę uczenia się;
- dostrzega znaczenie zdobywania nowych umiejętności;
- wskazuje treści, których lubi się uczyć;
- poznaje różne źródła wiedzy;
- korzysta z różnych źródeł informacji.
4. Planowanie własnego rozwoju
Uczeń:
- opowiada o zawodach, które go interesują;
- określa, co chciałby robić;
- planuje proste działania;
- wskazuje czynności niezbędne do osiągnięcia celu;
- podejmuje próby samodzielnego decydowania.
PROPONOWANE FORMY REALIZACJI – KLASY I–III
- zajęcia edukacyjne;
- godziny z wychowawcą;
- projekty;
- konkursy;
- zabawy tematyczne;
- spotkania z przedstawicielami zawodów;
- wycieczki;
- wizyty zawodoznawcze;
- gry i quizy;
- prace plastyczne;
- prezentacje uczniowskie;
- poznawanie zawodów rodziców;
- dni tematyczne;
- zajęcia biblioteczne;
- rozmowy i dyskusje;
- obserwacja lokalnego środowiska pracy.
Treści programowe do realizacji w klasach IV–VI
1. Poznawanie własnych zasobów
Uczeń:
- określa swoje zainteresowania;
- rozpoznaje uzdolnienia;
- określa własne kompetencje;
- wskazuje mocne strony;
- dostrzega możliwości wykorzystywania swoich mocnych stron;
- ocenia własne działania;
- wyciąga wnioski na przyszłość;
- prezentuje swoje zainteresowania i uzdolnienia.
2. Świat zawodów i rynek pracy
Uczeń:
- poznaje różne grupy zawodów;
- podaje przykłady zawodów należących do określonych grup;
- poznaje podstawową specyfikę różnych zawodów;
- poznaje różne drogi prowadzące do zdobycia zawodów;
- rozumie znaczenie pracy w życiu człowieka;
- poznaje czynniki wpływające na wybory zawodowe;
- poznaje rolę pieniądza i jego związek z pracą;
- rozwija umiejętność właściwego i twórczego posługiwania się narzędziami.
3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie
Uczeń:
- poznaje różne sposoby zdobywania wiedzy;
- analizuje swój sposób uczenia się;
- wskazuje przedmioty, których lubi się uczyć;
- samodzielnie dociera do informacji;
- korzysta z różnych źródeł wiedzy.
4. Planowanie własnego rozwoju
Uczeń:
- opowiada o swoich planach edukacyjnych i zawodowych;
- planuje działania;
- wskazuje czynności potrzebne do osiągnięcia celu;
- podejmuje próby samodzielnego podejmowania decyzji;
- rozwija poczucie odpowiedzialności za własne wybory.
PROPONOWANE FORMY REALIZACJI – KLASY IV–VI
- lekcje przedmiotowe;
- godziny wychowawcze;
- projekty interdyscyplinarne;
- konkursy;
- gry zawodoznawcze;
- karty pracy;
- testy i kwestionariusze edukacyjne;
- prezentacje;
- spotkania z przedstawicielami zawodów;
- wycieczki;
- wizyty zawodoznawcze;
- zajęcia warsztatowe;
- zajęcia biblioteczne;
- projekty społeczne;
- działania związane z poznawaniem lokalnego rynku pracy;
- praca indywidualna i grupowa.
Treści programowe do realizacji w klasach VII–VIII
1. Poznawanie własnych zasobów
Uczeń:
- rozpoznaje swoje zainteresowania;
- rozpoznaje zdolności i uzdolnienia;
- określa kompetencje;
- analizuje predyspozycje zawodowe;
- dokonuje syntezy informacji o sobie;
- korzysta z własnej samooceny oraz informacji pochodzących od innych osób;
- rozpoznaje własne możliwości i ograniczenia;
- uwzględnia je w planowaniu przyszłości;
- rozpoznaje wpływ stanu zdrowia na możliwość wykonywania określonych zadań zawodowych;
- określa swoje aspiracje;
- określa potrzeby związane z własnym rozwojem;
- ustala hierarchię wartości i potrzeb.
2. Świat zawodów i rynek pracy
Uczeń:
- wykorzystuje umiejętności cyfrowe do wyszukiwania informacji o zawodach;
- korzysta z ogólnodostępnych platform edukacyjnych i stron internetowych;
- analizuje informacje dotyczące zawodów;
- poznaje kwalifikacje wyodrębnione w zawodach;
- porównuje własne zasoby z wymaganiami rynku pracy;
- poznaje oczekiwania pracodawców;
- uwzględnia możliwości pracy zdalnej;
- poznaje elastyczne formy zatrudnienia;
- poznaje podstawowe zagadnienia związane z przedsiębiorczością;
- analizuje trendy na współczesnym rynku pracy;
- poznaje lokalny i regionalny rynek pracy;
- rozumie znaczenie pracy w życiu człowieka;
- analizuje możliwości doświadczania pracy;
- dostrzega znaczenie wolontariatu;
- dostrzega wartość udziału w projektach społecznych;
- poznaje wartości związane z pracą i etyką zawodową;
- rozwija umiejętność autoprezentacji;
- poznaje instytucje wspierające planowanie kariery;
- poznaje publiczne służby zatrudnienia;
- poznaje Ochotnicze Hufce Pracy;
- poznaje rolę agencji zatrudnienia;
- rozpoznaje wpływ nowych technologii, w tym sztucznej inteligencji, na zawody i formy zatrudnienia.
3. Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie
Uczeń:
- analizuje oferty szkół ponadpodstawowych;
- analizuje możliwości dalszego kształcenia;
- korzysta z różnych źródeł informacji;
- analizuje kryteria rekrutacyjne;
- odnosi wymagania rekrutacyjne do własnych zasobów;
- poznaje strukturę systemu edukacji;
- rozpoznaje możliwości kształcenia formalnego;
- poznaje możliwości edukacji pozaformalnej i nieformalnej;
- określa znaczenie uczenia się przez całe życie;
- analizuje korzyści i wyzwania związane z wyborem szkoły prowadzącej kształcenie zawodowe;
- poznaje możliwość szybszego wejścia na rynek pracy;
- poznaje możliwości zdobywania kwalifikacji zawodowych;
- analizuje możliwości dalszego kształcenia.
4. Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych
Uczeń:
- dokonuje wyboru dalszej ścieżki edukacyjno-zawodowej samodzielnie lub przy wsparciu doradczym;
- określa cele edukacyjne i zawodowe;
- tworzy plany;
- uwzględnia własne zasoby;
- identyfikuje osoby i instytucje wspierające;
- wie, w jakich sytuacjach korzystać z pomocy;
- planuje własną ścieżkę edukacyjno-zawodową;
- wykorzystuje nowoczesne narzędzia informatyczne;
- korzysta z platform edukacyjnych i stron internetowych;
- przewiduje konsekwencje własnych wyborów;
- tworzy różne warianty dalszej drogi.
Formy i sposoby realizacji działań
Odziały
Zadania do realizacji
Terminy realizacji
Osoby odpowiedzialne
I - VI
Treści programowe realizowane podczas zajęć dydaktycznych, wychowawczych, bibliotecznych i świetlicowych.
Rok szkolny 2026/27
Wychowawcy, nauczyciele przedmiotowi, bibliotekarki, nauczyciele świetlic, pedagog szkolny
I - VI
Wizyty zawodoznawcze mające na celu poznanie przez uczniów środowiska pracy w wybranych zawodach.
Rok szkolny 2026/27
Wychowawcy, rodzice
I - VI
Wyjazdy i wycieczki o tematyce zawodoznawczej.
Rok szkolny 2026/27
Wychowawcy
I – VI
Zebrania z rodzicami.
Rok szkolny 2026/27
Dyrektor, wychowawcy, doradca zawodowy
VII - VIII
Zajęcia z doradztwa zawodowego.
VII– wrzesień – listopad 2026, VIIIa, VIIIb -luty – kwiecień 2027
Doradca zawodowy
VII - VII
Zajęcia związane z wyborem kształcenia.
Rok szkolny 2026/27
Wychowawcy, nauczyciele przedmiotów, pedagog szkolny
VII - VIII
Targi edukacyjne, spotkania z reprezentantami szkół ponadpodstawowych
Rok szkolny 2026/27
Dyrektor, wychowawcy, doradca zawodowy
VII - VIII
Zebrania z rodzicami
Rok szkolny 2026/27
Dyrektor, wychowawcy,
VII - VIII
Wycieczki do zakładów pracy oraz Branżowego Centrum Umiejętności Przemysłu Jachtowego w Ełku
Rok szkolny 2026/27
Dyrektor, doradca zawodowy, wychowawcy
Metody pracy:
W działaniach doradczych wykorzystuje się między innymi:
- rozmowę kierowaną;
- dyskusję;
- burzę mózgów;
- mapę myśli;
- autorefleksję;
- gry dydaktyczne;
- gry zawodoznawcze;
- quizy;
- symulacje;
- dramę;
- analizę przypadku;
- metodę projektu;
- karty pracy;
- portfolio;
- kwestionariusze edukacyjne;
- prezentacje;
- wywiady;
- spotkania z przedstawicielami zawodów;
- analizę ofert szkół;
- analizę ofert pracy;
- analizę danych rynku pracy;
- analizę prognoz zapotrzebowania na pracowników;
- wyszukiwanie informacji cyfrowych;
- zajęcia warsztatowe;
- wizyty zawodoznawcze;
- konsultacje indywidualne.
Podmioty, z którymi szkoła współpracuje przy realizacji działań:
- Powiatowe Centrum Wspierania Edukacji w Olecku,
- Liceum Ogólnokształcące im. J. Kochanowskiego w Olecku,
- Zespół Szkół Technicznych w Olecku,
- Zespół Szkół Licealnych i Zawodowych w Olecku,
- Zakłady pracy działające w powiecie oleckim,
- Branżowe Centrum Umiejętności Przemysłu Jachtowego w Ełku
- Furnimax A. Zientarski - Wieliczki.
Załącznik 1
Tematy zajęć w klasie VII podczas realizacji doradztwa zawodowego
Bloki tematyczne
Temat zajęć
Czas przeznaczony
na realizację1.Poznawanie własnych zasobów
- Moje zasoby co już wiem o sobie?
45 minut
1.Poznawanie własnych zasobów,
2.Świat zawodów i rynek pracy
- Moje zainteresowania a świat zawodów
45 minut
- Wartości – co będzie dla mnie ważne?
45 minut
- Kompetencje przyszłości – czego warto się uczyć?
45 minut
2.Świat zawodów i rynek pracy
- Jak skutecznie szukać informacji o zawodach w internecie?
45 minut
- Zawód od środka – zadania, kwalifikacje i drogi dojścia.
45 minut
- AI zmienia zawody - człowiek, technologia czy współpraca?
45 minut
- Jak można pracować? Etat, praca zdalna, elastyczność i przedsiębiorczość.
45 minut
- Pierwsze dośiadczenia zawodowe – nie tylko płatna praca.
45 minut
1.Poznawanie własnych zasobów,
2.Świat zawodów i rynek pracy,
3.Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie,
4.Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych.
- Mój profil edukacyjno – zawodowy – podsumowanie klasy VII.
45 minut
Tematy zajęć w klasie VIII podczas realizacji doradztwa zawodowego
Bloki tematyczne
Tematy zajęć
Czas przeznaczony na realizację
3.Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie
1. Co po ósmej klasie? Mapa możliwości.
- minut
2. Liceum, technikum czy szkoła branżowa – co pasuje do mnie?
- minut
3. Jak analizować ofertę szkoły ponadpodstawowej?
- minut
- Rekrutacja bez tajemnic – kryteria, punkty i plan bezpieczeństwa.
45 minut
2.Świat zawodów i rynek pracy
- Rynek pracy – jak czytać prognozy i wyciągać zbyt szybkich wniosków?
- minut
- Zawody przyszłości – jak technologia może zmienić pracę do 2035 roku?
- minut
2.Świat zawodów i rynek pracy
4.Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych.
- Kto może mi pomóc zaplanować przyszłość?
45 minut
4.Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych.
- Jak podejmować dobrą decyzję edukacyjno – zawodową?
45 minut
- Moja ścieżka edukacyjno – zawodowa.
45 minut
1.Poznawanie własnych zasobów,
2.Świat zawodów i rynek pracy,
3.Rynek edukacyjny i uczenie się przez całe życie,
4.Planowanie własnego rozwoju i podejmowanie decyzji edukacyjno-zawodowych.
- Moja przyszłość – osobisty plan kariery.
45 minut