INNOWACJE
Innowacje
INNOWACJA_PEDAGOGICZNA_2026.2027.docx
Przedszkole Samorządowe „Zaczarowany Ołówek” w Wieliczkach
INNOWACJA PEDAGOGICZNA
„PRZEDSZKOLAKI NA TROPIE – gry terenowe
jako metoda zajęć edukacyjnych w przedszkolu”
AUTORZY INNOWACJI:
Lidia Andrzejewska
Ewa Paszkowska
Magdalena Pawluczyk
Edyta Święćkowska
Jolanta Waszkiewicz
Wieliczki, 2026r.
1. Rodzaj innowacji
Innowacja metodyczno-organizacyjna
2. Okres realizacji
Rok szkolny 2026/2027
3. Kogo dotyczy innowacja
Adresatami innowacji „Przedszkolaki na tropie – gry terenowe jako metoda zajęć edukacyjnych w przedszkolu” są wychowankowie Przedszkola Samorządowego „Zaczarowany Ołówek” w Wieliczkach.
4. Na czym polega nowatorski charakter innowacji
Dziecko w wieku przedszkolnym poznaje świat przede wszystkim poprzez zabawę, ruch, bezpośrednie doświadczanie i samodzielne działanie. Naturalna ciekawość otaczającego świata sprawia, że dzieci chętnie podejmują aktywności związane z poszukiwaniem, odkrywaniem i rozwiązywaniem zagadek. Przedszkole jest miejscem, w którym dziecko nie tylko zdobywa wiedzę, ale również rozwija samodzielność, sprawność ruchową, umiejętność współpracy, komunikowania się i rozwiązywania problemów. Wykorzystanie przestrzeni znajdującej się poza salą przedszkolną pozwala połączyć te obszary rozwoju w jednym działaniu.
Innowacja polega na wykorzystaniu gier terenowych jako metody prowadzenia zajęć edukacyjnych. Dzieci, przemieszczając się po wyznaczonym i bezpiecznym terenie, wykonują przygotowane przez nauczyciela zadania, rozwiązują zagadki, poszukują ukrytych wskazówek, obserwują przyrodę, przeliczają, klasyfikują, porównują oraz podejmują współpracę z innymi dziećmi. Gry terenowe pozwalają wykorzystać naturalną potrzebę ruchu i aktywności dziecka do realizacji celów edukacyjnych. Dziecko staje się aktywnym uczestnikiem zajęć - nie tylko słucha i obserwuje, ale poszukuje, doświadcza, podejmuje decyzje i samodzielnie dochodzi do rozwiązania.
Nowatorski charakter innowacji polega również na łączeniu różnych obszarów edukacyjnych podczas jednego działania. Zadania terenowe mogą jednocześnie rozwijać kompetencje matematyczne, przyrodnicze, językowe, ruchowe, społeczne i emocjonalne. Istotnym elementem innowacji jest wykorzystanie najbliższego środowiska jako naturalnej przestrzeni edukacyjnej. Ogród przedszkolny, park czy inny bezpieczny teren zielony stają się miejscem zdobywania wiedzy i rozwijania umiejętności.
5. Cele do osiągnięcia
Głównym celem przeprowadzenia innowacji jest:
Wspieranie wszechstronnego rozwoju dzieci poprzez wykorzystanie gier terenowych jako metody uczenia się opartego na doświadczeniu, działaniu, ruchu, samodzielnym odkrywaniu, współpracy i rozwiązywaniu problemów, zgodnie z założeniami nowej podstawy programowej wychowania przedszkolnego „Kompas Jutra” oraz kierunkami realizacji polityki oświatowej państwa na rok szkolny 2026/2027.
Innowacja odpowiada w szczególności na założenia Reformy26 „Kompas Jutra”, w której podkreśla się znaczenie doświadczeń edukacyjnych wzmacniających sprawczość dziecka, rozwijania kompetencji, uczenia się poprzez doświadczenie oraz wykorzystywania wiedzy i umiejętności w praktycznych sytuacjach.
Cele szczegółowe:
1) tworzenie warunków do aktywnego i doświadczalnego uczenia się poprzez wykorzystanie najbliższego środowiska jako przestrzeni edukacyjnej;
2) rozwijanie sprawczości dziecka poprzez stwarzanie sytuacji, w których dziecko samodzielnie podejmuje decyzje, poszukuje rozwiązań i obserwuje skutki własnego działania;
3) wspieranie ciekawości poznawczej i naturalnej potrzeby odkrywania świata;
4) rozwijanie umiejętności wykorzystywania zdobytej wiedzy w praktycznych sytuacjach;
5) rozwijanie kompetencji matematycznych, przyrodniczych, językowych, ruchowych i społecznych poprzez integrowanie różnych obszarów edukacyjnych;
6) rozwijanie umiejętności obserwowania, porównywania, klasyfikowania, wnioskowania i rozwiązywania problemów;
7) rozwijanie orientacji przestrzennej oraz umiejętności posługiwania się określeniami dotyczącymi kierunku i położenia;
8) rozwijanie sprawności fizycznej, koordynacji wzrokowo-ruchowej, równowagi i motoryki dużej;
9) kształtowanie umiejętności współpracy, komunikowania się i wspólnego rozwiązywania problemów;
10) kształtowanie umiejętności bezpiecznego funkcjonowania w przestrzeni oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo własne i innych;
11) rozwijanie samodzielności, inicjatywy i odpowiedzialności za powierzone zadania;
12) stwarzanie dzieciom możliwości uczenia się poprzez bezpośrednie doświadczenie, eksperymentowanie, obserwację i działanie;
13) wzmacnianie poczucia sprawstwa, samodzielności i wiary we własne możliwości.
6. Spodziewane efekty
W wyniku realizacji innowacji dziecko:
1) chętnie uczestniczy w grach i zabawach terenowych;
2) aktywnie obserwuje najbliższe otoczenie;
3) podejmuje próby samodzielnego rozwiązywania problemów;
4) potrafi wykonać proste zadania matematyczne w sytuacjach praktycznych;
5) przelicza, porównuje i klasyfikuje przedmioty zgodnie z podanym kryterium;
6) rozpoznaje i stosuje podstawowe określenia dotyczące położenia i kierunku;
7) rozwija sprawność ruchową i koordynację wzrokowo-ruchową;
8) potrafi współpracować z innymi dziećmi podczas wykonywania wspólnych zadań;
9) przestrzega ustalonych zasad bezpieczeństwa;
10) potrafi słuchać instrukcji i wykonywać zadania zgodnie z poleceniem;
11) podejmuje próby samodzielnego wyboru sposobu rozwiązania zadania;
12) potrafi opowiedzieć o swoich obserwacjach, doświadczeniach i przeżyciach;
13) rozwija słownictwo związane z przyrodą, przestrzenią, ruchem i wykonywanymi zadaniami;
14) wykazuje zainteresowanie otaczającym światem;
15) dostrzega potrzebę dbania o przyrodę;
16) podejmuje aktywność mimo napotkanych trudności;
17) czerpie satysfakcję ze wspólnego działania i osiągania celu;
18) rozwija poczucie sprawstwa i wiary we własne możliwości.
7. Przebieg realizacji – plan, harmonogram
*Program innowacji może być modyfikowany w trakcie jego wdrażania w zależności od możliwości psychofizycznych dzieci, warunków organizacyjnych oraz warunków pogodowych.
W ramach innowacji zostanie przeprowadzonych 5 gier terenowych. Poszczególne gry będą realizowane w terminach dostosowanych do organizacji pracy przedszkola, wieku i możliwości dzieci oraz warunków atmosferycznych.
Propozycje gier terenowych:
1. „W poszukiwaniu jesieni”
Termin: wrzesień 2026 r.
Miejsce: ogród przedszkolny lub bezpieczny teren zielony
Cel: rozwijanie spostrzegawczości, ciekawości poznawczej oraz zainteresowania przyrodą
Przykładowe zadania:
• znajdź coś miękkiego
• znajdź coś szorstkiego
• odszukaj trzy różne liście
• znajdź coś większego od swojej dłoni
• posłuchaj i nazwij dźwięki, które słyszysz
• znajdź ślad obecności zwierzęcia
• odszukaj wskazówkę ukrytą w wyznaczonym miejscu
2. „MATEMATYCZNA WYPRAWA”
Termin: listopad 2026 r.
Miejsce: teren wokół przedszkola, boisko szkolne
Cel: rozwijanie kompetencji matematycznych i orientacji przestrzennej
Przykładowe zadania:
• policz wskazane elementy
• znajdź określoną liczbę kamieni lub liści
• porównaj, gdzie znajduje się więcej, a gdzie mniej elementów
• ułóż przedmioty od najmniejszego do największego
• znajdź dwa takie same elementy
• określ, co znajduje się przed, za, obok lub między
• ułóż prosty rytm z wykorzystaniem materiału przyrodniczego
3. „TROPEM LEŚNEGO ZWIERZĄTKA”
Termin: grudzień 2026 r. / styczeń 2027 r.
Miejsce: ogród przedszkolny lub teren wokół przedszkola
Cel: rozwijanie mowy, logicznego myślenia, spostrzegawczości oraz wiedzy przyrodniczej
Przykładowe zadania:
• rozwiąż zagadkę o zwierzęciu
• dopasuj zwierzę do jego śladu
• naśladuj sposób poruszania się wybranego zwierzęcia
• wskaż, czego zwierzę potrzebuje do życia
4. „KOLORY NATURY”
Termin: kwiecień 2027 r.
Miejsce: ogród przedszkolny lub teren wokół przedszkola
Cel: rozwijanie percepcji wzrokowej, umiejętności obserwowania oraz zainteresowania przyrodą
Przykładowe zadania:
• znajdź coś zielonego
• odszukaj dwa różne odcienie brązu
• znajdź element, który zmienił kolor
• znajdź dwa elementy różniące się kolorem
5. „PRZEDSZKOLNY TOR PRZYGÓD”
Termin: maj/czerwiec 2027 r.
Miejsce: ogród przedszkolny
Cel: rozwijanie sprawności fizycznej, koordynacji ruchowej, współpracy oraz wiary we własne możliwości
Przykładowe zadania:
• przejdź po wyznaczonej linii
• przejdź slalomem
• przeskocz przez wyznaczone pola lub obręcze
• przenieś przedmiot do wyznaczonego miejsca
• wykonaj określoną liczbę podskoków
• rzuć woreczkiem do celu
• wykonaj zadanie w parach
Organizacja gier terenowych
Każda gra będzie składała się z trzech etapów:
1. Wprowadzenie do gry – nauczyciel przedstawia dzieciom temat oraz fabułę zabawy. Dzieci otrzymują np. list, mapę, symbol, zagadkę lub pierwszą wskazówkę.
2. Realizacja zadań – dzieci przemieszczają się pomiędzy wyznaczonymi punktami i wykonują kolejne zadania. W zależności od rodzaju gry pracują indywidualnie, w parach lub w grupie.
3. Podsumowanie – po zakończeniu gry dzieci wspólnie omawiają wykonane zadania i swoje doświadczenia.
Przykładowe pytania: Co udało nam się znaleźć? Co było najłatwiejsze? Co było trudne? Jak rozwiązaliśmy zadanie? Jak pomagaliśmy sobie nawzajem? Czego nowego się dowiedzieliśmy?
Zasady bezpieczeństwa
Przed rozpoczęciem każdej gry terenowej nauczyciel przypomina dzieciom zasady bezpiecznego poruszania się.
Teren zostanie wcześniej sprawdzony i dostosowany do możliwości dzieci. Granice obszaru zabawy zostaną jasno określone. Dzieci pozostają pod stałą opieką nauczyciela i nie oddalają się od grupy.
Podczas gier dzieci nie dotykają nieznanych roślin, grzybów ani zwierząt. Wszystkie zadania ruchowe będą dostosowane do wieku i możliwości psychofizycznych dzieci.
W przypadku niekorzystnych warunków atmosferycznych realizacja gry może zostać przełożona lub zmodyfikowana.
8. Ewaluacja innowacji
Ewaluacja będzie prowadzona na bieżąco podczas realizacji poszczególnych gier terenowych.
1) obserwacja dzieci podczas wykonywania zadań;
2) analiza zaangażowania dzieci w proponowane aktywności;
3) obserwacja umiejętności współpracy;
4) analiza sposobów rozwiązywania problemów przez dzieci;
5) rozmowy z dziećmi po zakończeniu gier;
6) dokumentacja fotograficzna;
7) rozmowy z nauczycielami oraz wymiana doświadczeń.
9. Podsumowanie
Realizacja innowacji „Przedszkolaki na tropie - gry terenowe jako metoda zajęć edukacyjnych w przedszkolu” ma na celu wzbogacenie tradycyjnych form pracy z dziećmi o działania prowadzone w naturalnym środowisku.
Gry terenowe pozwalają połączyć naukę z ruchem, zabawą, obserwacją i bezpośrednim doświadczeniem. Dzieci mają możliwość samodzielnego poszukiwania odpowiedzi, podejmowania decyzji, rozwiązywania problemów oraz współpracy z rówieśnikami.
Wykorzystanie przestrzeni ogrodu przedszkolnego i najbliższego otoczenia sprawia, że zajęcia edukacyjne stają się dla dzieci bardziej angażujące i różnorodne.
Innowacja ma służyć przede wszystkim uczeniu poprzez działanie - odkrywanie, doświadczanie, poszukiwanie i wspólną zabawę.
10. Bibliografia
1) Budniak A., Edukacja społeczno-przyrodnicza dzieci w wieku przedszkolnym i młodszym szkolnym. Podręcznik dla studentów, Oficyna Wydawnicza „Impuls”, Kraków 2017.
2) Muchacka B., Zabawy badawcze w edukacji przedszkolnej, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2001.
3) Żuchelkowska K., Edukacja przyrodnicza w przedszkolu, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2015.
4) Kołodziejska L., Z naturą za rękę – rola przyrody w kształtowaniu dojrzałości emocjonalnej dziecka, Wydawnictwo Charaktery.
5) Rozporządzenie Ministra Edukacji z dnia 11 marca 2026 r. w sprawie podstawy programowej wychowania przedszkolnego oraz podstawy programowej kształcenia ogólnego dla szkoły podstawowej, Dz.U. 2026 poz. 378, z późn. zm.
6) Ministerstwo Edukacji Narodowej, Podstawowe kierunki realizacji polityki oświatowej państwa w roku szkolnym 2026/2027.
7) Ministerstwo Edukacji Narodowej, Reforma26. Kompas Jutra – nowa szkoła dla nowego pokolenia.
8) Ośrodek Rozwoju Edukacji, Wychowanie przedszkolne. Reforma26. Kompas Jutra. Poradnik, Warszawa 2026.